Stanowisko
Architekt rozwiązań
Kiedy zapada u Was decyzja architektoniczna - i czy za rok ktoś będzie w stanie powiedzieć, dlaczego właśnie taka? Większość długu bierze się z decyzji, których nikt nie zapisał.
Rozmowa wstępna
Cztery pytania, od których byśmy zaczęli
Kiedy zapada decyzja o rozwiązaniu?
Jeśli na etapie, w którym wymagania są najmniej znane, to ryzyko jest nieuniknione - pytanie brzmi, czy jest nazwane.
Co zostaje po architekcie, który odchodzi z firmy?
Jeśli diagramy bez uzasadnień, to zespół zna kształt rozwiązania i nie zna jego powodów - a to właśnie powody decydują, czy wolno coś zmienić.
Czego nie wiecie o rozwiązaniu, dopóki nie trafi na produkcję?
Zwykle: jak zachowa się pod obciążeniem i co okaże się trudne w utrzymaniu. Pytanie, czy wnioski gdzieś wracają.
Na czyim biurku kończy się spór o wybór technologii?
I czy ta decyzja ma zapisane kryteria, czy opiera się na autorytecie.
Zdejmujemy zbieranie i dokumentowanie, zostawiamy decyzję
Rozpoznanie wymagań, zestawianie wariantów, utrzymanie zapisu decyzji i przegląd spójności dają się odciążyć. Wybór rozwiązania zostaje przy architekcie.
- Decyzja ma zapisane kryteria i warianty. - Nie tylko to, co wybrano, ale co odrzucono i dlaczego - bo to jest część przydatna za dwa lata.
- Warianty są zestawione, nie opisane. - Kryteria obok siebie, żeby rozmowa dotyczyła kompromisów, a nie preferencji.
- Odstępstwo od standardu jest widoczne. - Rozwiązanie niezgodne z przyjętym wzorcem zgłasza się przy przeglądzie, a nie przy awarii.
Zakres
Co da się odciążyć w pracy architekta
Osiemnaście przykładowych zadań. Każde ma punkt zatwierdzenia po stronie człowieka. Poniżej wybrane, a zakres dopasowujemy do skali Waszych rozwiązań.
Rozpoznanie wymagań
- Zestawienie wymagań pozafunkcjonalnych z dokumentacji projektu
- Wskazanie wymagań sprzecznych ze sobą (ocena: architekt)
- Porównanie z wymaganiami podobnych rozwiązań w firmie
- Pytania otwarte do rozstrzygnięcia przed decyzją
Warianty i decyzje
- Zestawienie wariantów wedle przyjętych kryteriów
- Zapis decyzji z uzasadnieniem i odrzuconymi wariantami (treść: architekt)
- Powiązanie decyzji z wymaganiami, które ją wywołały
- Rejestr decyzji dostępny zespołom
Standardy i wzorce
- Katalog wzorców stosowanych w organizacji
- Wskazanie wzorca właściwego dla problemu (decyzja: architekt)
- Sygnał o rozwiązaniu odbiegającym od standardu
- Rejestr świadomych odstępstw
Przegląd rozwiązań
- Lista pytań do przeglądu wedle rodzaju rozwiązania
- Porównanie projektu z decyzjami wcześniejszymi
- Wskazanie powtórzeń tego samego problemu w różnych zespołach
Dług architektoniczny
- Zestawienie decyzji podjętych warunkowo, z terminem rewizji
- Wskazanie rozwiązań obchodzonych przez zespoły
- Powiązanie problemów produkcyjnych z decyzjami architektonicznymi
Dzień pracy
Dzisiaj
- Wymagania pozafunkcjonalne zbieracie z kilku dokumentów i rozmów
- Warianty porównujecie w głowie albo w jednorazowej tabeli
- Decyzję zapisujecie w prezentacji, która ginie po projekcie
- Nie wiecie, czy inny zespół rozwiązywał już ten sam problem
- Odstępstwa od standardu wychodzą przy incydencie
- Decyzje podjęte warunkowo nigdy nie wracają do rewizji
Z asystą AI
- Wymagania pozafunkcjonalne są zestawione przed decyzją
- Warianty stoją obok siebie wedle przyjętych kryteriów
- Decyzja jest zapisana z uzasadnieniem i wariantami odrzuconymi
- Widzicie, gdzie w firmie rozwiązywano ten sam problem
- Odstępstwo od standardu jest sygnalizowane przy przeglądzie
- Decyzja warunkowa ma termin rewizji i przypomnienie
- Uzasadnialność decyzji
wiadomo, dlaczego rozwiązanie wygląda właśnie tak
decyzja zapisuje się z kryteriami i wariantami
- Spójność rozwiązań
mniej zespołów rozwiązujących ten sam problem inaczej
rejestr decyzji i wzorców jest dostępny
- Czas do rozstrzygnięcia
mniej tygodni między pytaniem a rozstrzygnięciem
warianty są zestawione, nie opisywane od zera
- Widoczność długu architektonicznego
decyzje warunkowe wracają do rewizji
mają zapisany termin i przypomnienie
Zaczynamy od zapisu decyzji, bo to najtańszy krok o największym skutku długoterminowym.
- Krok 1
Rejestr decyzji z uzasadnieniem
Decyzja, kryteria, warianty odrzucone, wymagania, które ją wywołały.
- Krok 2
Zestawianie wariantów
Kryteria obok siebie przed rozmową, zamiast tabeli robionej na jedno spotkanie.
- Krok 3
Standardy i sygnały o odstępstwach
Katalog wzorców i wskazywanie rozwiązań odbiegających.
- Krok 4
Dług architektoniczny
Decyzje warunkowe z terminem rewizji i powiązanie z problemami produkcyjnymi. Na końcu, bo wymaga historii decyzji.
Częste pytania
Pytania, które padają na pierwszym spotkaniu
Czym to się różni od pracy analityka i kierownika projektu?
Analityk ustala, co ma powstać. Kierownik projektu odpowiada za to, żeby powstało w terminie. Architekt rozstrzyga, jak to zbudować - i jego decyzje działają dłużej niż projekt, w którym zapadły.
Czy architekt będzie jeszcze potrzebny?
Decyzja architektoniczna jest osądem o przyszłości przy niepełnej wiedzy - i nikt jej za człowieka nie podejmie. Odciążamy zbieranie wymagań, zestawianie wariantów i zapis decyzji, czyli pracę wokół osądu. Największa korzyść jest zresztą inna niż czas: zapisane decyzje zostają w firmie, kiedy architekt z niej odchodzi.
Czy to podlega AI Act?
Projektowanie rozwiązań nie jest zastosowaniem wysokiego ryzyka. Warto natomiast, by rejestr decyzji obejmował także decyzje o użyciu systemów AI w budowanych rozwiązaniach - bo to od architektury zależy, czy zastosowanie wysokiego ryzyka w ogóle powstanie i jak będzie nadzorowane.
Zostało pytanie, którego tu nie ma? Umów rozmowę
Następny krok
Czy potrafilibyście dziś uzasadnić decyzję architektoniczną sprzed dwóch lat?
Pokażemy Wam, jak wygląda praca architekta, w której decyzja zostaje z uzasadnieniem, a odstępstwo od standardu jest widoczne.