Stanowisko
Zaopatrzenie
Kto zauważy pierwszy, że materiału zabraknie za trzy dni? Jeśli produkcja, to jest już za późno na dostawę normalnym trybem. Ta rola polega na pilnowaniu setek pozycji, z których każda może stanąć.
Rozmowa wstępna
Cztery pytania, od których byśmy zaczęli
Kto zauważy pierwszy zbliżający się brak?
Jeśli człowiek przeglądający raport, to wyłapie pozycje, na które zdąży spojrzeć. Pozycje rzadkie i tanie wypadają z pola widzenia - a to one najczęściej zatrzymują produkcję.
Jak szybko dowiadujecie się, że dostawa się opóźni?
Przy większości dostawców - gdy nie przyjedzie. Potwierdzenie terminu bywa jedyną informacją, a między potwierdzeniem a dostawą mija kilka tygodni ciszy.
Ile razy w miesiącu zamawiacie w trybie pilnym?
Każde pilne zamówienie to dopłata i czyjeś nadgodziny. Liczba takich zamówień jest najuczciwszą miarą jakości planowania - i rzadko ktokolwiek ją liczy.
Co odkładacie jako pierwsze, kiedy brakuje czasu?
Zwykle przegląd zapasu nadmiarowego i martwego - czyli jedyną pracę, która realnie uwalnia pieniądze. Braki krzyczą, nadmiar milczy.
Zdejmujemy pilnowanie, zostawiamy decyzje o zapasie
Monitorowanie stanów, wyliczanie potrzeby uzupełnienia, śledzenie potwierdzeń i wyłapywanie zapasu martwego dają się odciążyć. Decyzje o poziomach zapasu i reakcja na zakłócenie zostają po stronie człowieka.
- Zamówienie nie wychodzi samo. - System przygotowuje propozycję wedle ustalonych parametrów, a specjalista ją zatwierdza. Przy pozycjach rutynowych to sekundy, przy nietypowych - zwykła praca.
- Parametry zapasu to decyzja, nie wyliczenie. - Poziom bezpieczeństwa zależy od tego, jak bardzo boicie się przestoju - a to jest decyzja biznesowa, nie statystyczna.
- Nadmiar jest pokazywany równie głośno jak brak. - To jest jedyny sposób, żeby zapas martwy przestał rosnąć niezauważenie.
Zakres
Co da się odciążyć w zaopatrzeniu
Dwadzieścia przykładowych zadań. Każde ma punkt zatwierdzenia po stronie człowieka. Poniżej wybrane, a zakres dopasowujemy do Waszego procesu.
Sygnały o potrzebie uzupełnienia
- Monitoring stanów wobec poziomów minimalnych dla wszystkich pozycji
- Wyliczenie potrzeby z uwzględnieniem zamówień w drodze i rezerwacji
- Sygnał o pozycji zagrożonej z wyprzedzeniem obejmującym czas dostawy i zapas na decyzję
- Wskazanie pozycji, których zużycie wyraźnie odbiega od historii (ocena: specjalista)
- Lista pozycji bez ruchu, a utrzymywanych w zapasie
Parametry zapasu
- Propozycja poziomów minimalnych na podstawie zużycia i czasu dostawy (decyzja: specjalista)
- Wskazanie parametrów ustalonych dawno i nieweryfikowanych
- Przeliczenie skutków zmiany poziomu bezpieczeństwa
- Oznaczenie pozycji krytycznych dla ciągłości produkcji
- Sezonowość zużycia dla pozycji, w których występuje
Zamówienia uzupełniające
- Propozycja zamówienia wedle parametrów (zatwierdza: specjalista)
- Grupowanie zamówień do jednego dostawcy
- Kontrola minimów logistycznych i wielokrotności opakowań
- Wskazanie pozycji objętych umową i dostępnych warunków
Opóźnienia i zapas martwy
- Kontrola potwierdzeń dostaw i wykrycie braku potwierdzenia
- Sygnał o dostawie zagrożonej wobec planu produkcji
- Zestawienie dostawców systematycznie spóźniających się
- Lista zapasu nadmiarowego z wartością i wiekiem
- Wskazanie pozycji do upłynnienia albo odpisu (decyzja: specjalista)
- Historia pilnych zamówień wraz z przyczyną
Dzień pracy
Dzisiaj
- Poranek to raport stanów i przeglądanie pozycji, na które starczy czasu
- O opóźnieniu dostawy dowiadujecie się, gdy nie przyjeżdża
- Poziomy minimalne ustawiono kiedyś i nikt ich nie weryfikował
- Pilne zamówienia składacie regularnie i nikt ich nie liczy
- Zapas martwy odkrywacie przy inwentaryzacji
- Przy zmianie planu produkcji przeliczacie potrzeby ręcznie
Z asystą AI
- Zagrożone pozycje czekają zgłoszone, z czasem na decyzję przed terminem zamówienia
- Brak potwierdzenia dostawy jest sygnałem, nie ciszą
- Parametry mają datę przeglądu i propozycję aktualizacji
- Liczba pilnych zamówień jest widoczna razem z przyczynami
- Zapas martwy jest na liście, z wartością i wiekiem
- Zmiana planu przelicza potrzeby, a Wy patrzycie na skutki
- Dostępność materiału
mniej przestojów z powodu braku pozycji taniej i rzadkiej
monitoring obejmuje wszystkie pozycje, nie te, na które starczy czasu
- Poziom zapasu
mniej kapitału zamrożonego bez powodu
nadmiar jest pokazywany równie głośno jak brak
- Wyprzedzenie wobec dostawy
wiadomo o zagrożeniu, zanim dostawa nie przyjedzie
brak potwierdzenia jest sygnałem, a nie stanem normalnym
- Widoczność zapasu martwego
pozycje bez ruchu nie leżą latami
lista powstaje na bieżąco, nie przy inwentaryzacji
Zaczynamy od pozycji krytycznych, nie od całego indeksu materiałowego.
- Krok 1
Wyznaczamy pozycje krytyczne
Te, których brak zatrzymuje produkcję. Zwykle jest ich kilkadziesiąt, a nie kilka tysięcy - i to one dostają monitoring jako pierwsze.
- Krok 2
Monitoring i sygnały
Stany wobec poziomów, z wyprzedzeniem obejmującym czas dostawy i zapas na uzgodnienie z dostawcą. Daje efekt natychmiast i nie wymaga niczego od innych działów.
- Krok 3
Parametry zapasu
Przegląd poziomów minimalnych dla pozycji krytycznych. Dopiero mając historię sygnałów, da się sensownie o nich rozmawiać.
- Krok 4
Zapas martwy i pilne zamówienia
Listy i statystyki. Ten etap daje najwięcej argumentów w rozmowie z zarządem o kapitale obrotowym.
Częste pytania
Pytania, które padają na pierwszym spotkaniu
Czy planista zaopatrzenia będzie jeszcze potrzebny?
Będzie, bo decyzja o tym, czy zamówić wcześniej, czy zaryzykować, nie wynika z wyliczenia - wynika ze znajomości dostawcy i sytuacji. Odciążamy przeliczanie i sygnalizowanie, czyli pracę, którą dziś wykonuje się w arkuszu. Planista, który nie przelicza ręcznie, obejmuje uwagą więcej pozycji i rzadziej dowiaduje się o problemie z opóźnieniem.
Czy to podlega AI Act?
Planowanie zapasów nie jest zastosowaniem wysokiego ryzyka, a wymogi przejrzystości z AI Act dotyczą czego innego - rozmów z botem i treści generowanych, nie wewnętrznego planowania. Realny obowiązek jest tu jeden, ten sam co przy każdym wdrożeniu: kompetencje w zakresie AI u osób korzystających z systemu. Nadzór człowieka nad zamówieniem wpisaliśmy w konstrukcję nie dlatego, że wymusza go przepis, tylko dlatego, że inaczej to nie działa.
Zostało pytanie, którego tu nie ma? Umów rozmowę
Następny krok
Ile pilnych zamówień złożyliście w zeszłym miesiącu i ile Was kosztowały?
Pokażemy Wam, jak wygląda zaopatrzenie, kiedy zagrożona pozycja zgłasza się sama, a nadmiar jest widoczny tak samo jak brak.